Logo
 
Takorluukkat aaqqissuussaanerullu ilusissaaAnguniakkatIlloqarfiit NunaqarfiilluAsimi nunaUani nunaminertamik qinnuteqarsinnaavutitIlloqarfiit NunaqarfiilluTusarniaanermi pilersaarusiat nutaat

Narsarsuaq


Narsarsuaq inissisimavoq Tunulliarfiup qinngorpasissuata ilaani Narsamiit 40 km-it missaannik ungasitsigisumi.

Peqqaataanik Narsarsuaq Amerikamiut mittarfeqarfigaat, ”Bluie West 1”-imik sorsunnersuarmi kingullermi sananeqarsimasoq. 1958-mi Amerikamiut mittarfeqarfik qimappaat, tamatuma kingorna mittarfeqarfik illorsuillu ilaat danskit naalagaaffiannut tunniunneqarput kingusinnerusukkullu Mittarfeqarfinnut tunniunneqarlutik. 1978-imiit ulloq manna tikillugu Narsarsuaq annertuumik pitsanngorsarneqarpoq Atlantikoq qulaallugu timmisartunut mittarfinngortinneqarluni, Kujataanullu angallanermut qitiusunngortinneqarluni. Nunaqarfik inuiqatigiinnguatut ingerlanneqarpoq niuertarfilik, atuarfilik, meeqqerivilik, vandrerhjemmilik, politiilik allakkerivilillu.

 

Inuit illoqarnerlu

Inuit amerlassusiat ukiuni kingullerni 10-ni allanngujuitsungajaasimavoq 140-150-illu akornanniisimalluni. Taamaattorli 1.1.2016-mi 116-nut ikileriarput. Inuilli amerlassusiat ukiup ingerlanerani allanngorartorujussuusarpoq, aasaanerani takornariaqartillugu innuttaasut amerlanerusaramik. Innuttaasut ukiumikkut agguaqatigiinnerat nunaqarfinnut allanut naleqqiullugu allaassuseqarpoq 65-it sinnerlugit ukiullit ikittunnguummata.

 

Narsarsuarmi illut amerlanersaat Namminersorlutik Oqartussanit pigineqarput imaluunniit Danmarks Meteorologisk Institutimit (Danmarkip silasiorfeqarfia).  Illut ikittuinnaat Kommune Kujalliup namminersortulluunniit pigisaraat. Maanna inissiaatigineqartut agguataarsimapput inissiarsuarnut tallimanut katillugit 98-nik inissiartallit.  Taakku sanitigut ilaqutariinnut ataasiakkaanut illut quliupput affarleriiaallu pingasuullutik. Illu ataaseq sanallugu aallartinneqarsimavoq, inerneqarsimananili.

 

Ullumikkut Narsarsuarmi suliat eqqarsaatigalugit – Atlantikoq qulaallugu mittarfeqarfilik tassungalu atasunik suliffeqarfilik – inissianik pisariaqartitsineq naammattutut nalilerneqarpoq.  Suliassanilli allanik takkuttoqassagaluarpat inissianik pisariaqartitsisoqalissaaq. Nunaminertat inissiarsualiorfissat ilaqutariinnullu illuliorfissat toqqarneqarsimapput, taakkulu inissianik 80-100-nik amerlassusilinnik pisariaqartitsinermut naammapput.

 

Inuussutissarsiorneq

Narsarsuarmi inuussutissarsiorneq annerusumik mittarfiup ingerlanneqarneranik tassungalu atasunik kiffartuussivinnik tunngaveqarpoq, ilanngullugu akunnittarfik. Siunissami mittarfiup qanoq pineqarnissaa tunngavigalugu Narsarsuup siunissaa soorunami aalajangerneqassaaq. Kommunip Narsarsuarmi innuttaasut suleqatigalugit nutaanik nunap ilaani inuussutissarsiutinik pilersitsinissamik kajumissaarinerit sulissutigaat. Tassunga tunngatillugu kissaatigineqarpoq suleqatigiissitaliortoqassasoq, taakkulu misissuvaat tamaani siunissami inuussutissarsiornikkut periarfissat suusinnaanersut.

Umiarsualiveqarneq mittarfeqarnerlu aqqutigalugit Narsarsuaq ullutsinni angallannikkut attaveqaatigigut inissisimanera pitsaalluinnarpoq. Inuussutissarsiutit nutaat aallartigasuarsinnaaqqullugit sanaartorfigissaasoqarnikuuvoq.

Narsarsuarmi inuussutissarsiutinik siuarsaanissamut periarfissarpassuaqarpoq, aallaqqaataasumik takornariaqarnermut attuumassutilinnik. Akunnittarfiup saniatigut vandrerhjemmeqarpoq, takornariartitsisartut annerusut marluupput, cafe kiisalu umiarsualivik angalaarutinik angallaterpassualik. Narsarsuup eqqaani tamarmi takornariartitsisoqartarpoq: iigartartup eqqaani, Qassiarsummi, Igalikumi kiisalu kommunimi illoqarfinni annerusuni. Narsarsuup qangaanerusoq Amerikamiunit sakkutooqarfiusimanini ilisarnaatigaa.   Napparsivitoqqap qoorua angalaatsiarfigissallugu nuannarineqaqaaq, Bluie West One peqatigalugu Amerikamiut oqaluttuarisaaneranik takutitsisuugami.

 

Ukiut kingulliit ingerlanerini Narsarsuup ineriartornissamut periarfissai nutaat taaneqartarsimapput. Aammattaaq taaneqarsimavoq erngup nukinganik piukkunnaat Motzfeldtip tasianeersoq, taannalu suliffeqarfiit innaallagissamik pisariaqartitsilluartut iluaqutigisinnaavaat. Aammattaaq aatsitassarsiornermi pilersaarutit annertuut Kujataani aallartisarneqartut suliassaqarfinnik atortorissaarutinillu Narsarsuarmut attuumassutilinnik pilersitsisinnaapput. Aammattaaq Narsarsuup eqqaa takornariaqarnerup saniatigut naatitanik naatitsinissamut nunalerinermillu tunisassianik assigiinngitsunik soorlu igutsaap tungusunnitsuutaanik tunisassiornissamut periarfissagissaarpoq.

  

Pisortat suliffeqarfii sunngiffillu

Atuarfitoqqami meeqqanut 25-nik missaanik amerlatigisunut inissalimmik meeqqeriveqarpoq. Meeqqeriviup pitsaanerusumik illutaqalernissaa nutaamillu sanaartornissaq kissaatigineqarpoq.

Nutaangajammik 2001-imeersumik nunaqarfik atuarfeqarpoq, atuartullu 1-9. klassineersut atuartinneqarsinnaapput. Atuartunut 20-t missaaniittunut inissaqarpoq, 2016-17-imilu atuartut qulit allatsissimapput.

 

Utoqqarnut inissiat marluk sananeqarsimapput, 2016-imi inigineqanngitsut. Taakku saniatigut utoqqarnut inissianik pisariaqartitsisoqarunanngilaq.

 

Kiisalu ”Klubben” nunaqarfimmi katerisimaartarfiit pingaaruteqarnersaraat. Mittarfeqarfimmi sulisunit ingerlanneqarpoq, kisiannili nunaqarfimmiunut tamanut sammititanik aaqqissuisoqartaqaaq. Timersortarfeeqqamik arsaattarfimmillu tulluartumik sanasoqarnissaa kissaatigineqarpoq. 2016-imi arsaattartut peqatigiiffiat pilersinneqarpoq, hotelillu saavani immikkoortitami arsaattarput.

 

Klik Her For At Se Tekniske Og Service Huse

 

Avatangiisit pilersuinerlu

Narsarsuaq pilersuinermut atortorissaartuuvoq, illut tamarmik imermut eqqakkamut kuuffeqarput, ukioq kaajallallugu imeqarput innaallagissamullu aqquteqarlutik. Imeq eqqagaq kangerlummut toqqaannartumik kuutsinneqartarpoq, avatangiisinut akornutaanera paasineqarsimanngilaq.

 

Eqqaaviit eqqagassallu allat katersorneqartarput sapaatit akunnera ataasiartumik eqqaavissuarmullu ilioqqarneqartarlutik.  Tassani eqqakkat ikuallanneqartarput matoorunneqartarlutillu. Ikuallaaveqanngilaq.

 

Pilersuinermik suliffeqarfiit tamarmik Namminersorlutik Oqartussanit pigineqarput Mittarfeqarfimmiillu ingerlanneqarlutik. Imermik, kiammik innaallagissamillu pilersuiviit naammaginartumik pilersuisinnaapput, naatsorsuutigineqanngilarlu piffissap pilersaarusiorfiusup ingerlanerani annertusarneqarnissaat.

 

Eriagisassat nalillit

Qanganitsanut Thulekulturimeersunik, qallunaatsiaaneersunik kiisalu 1600-1700-kkunneersunik eqqissisimatitaasunik eqqaassutissaqarpoq.

Aammattaaq nammineq piumassuseq aqqutigalugu katersugaasivik B-13-mi ammarneqarsimavoq. Katersugaasivimmi Amerikamiut sakkutooqarfiata 1941-miit oqaluttuarisaanera kiisalu oqaluttuarisaaneq ulloq manna tikillugu takuneqarsinnaapput. Aammattaaq Kujataani qallunaatsiaat nalaaneersut savaateqarnermillu inuussutissarsiorneq saqqummersitaapput.  B-13 Amerikamiut nalaaneersut barakkit qisummik sanaat sinneruttut ilagaat, taamaattumillu kommunimut pilersaarummi eqqissimatitassatut toqqarneqarsimavoq.

   

Narsarsuup ineriartornissaanut periusissaq

Narsarsuup siunissaa Atlantikoq qulaallugu timmisartunut mittarfiup ataannarnissaanut attuumassutilerujussuuvoq. Mittarfik allatut ilusilerlugu qulakkeerneqassappat nunaqarfik ineriartornissamut periarfissagissaartorujussuuvoq. 

 

Takornariaqarnermik inuussutissarsiornerup ineriartortuaannarnissaa aamma mittarfeqartuaannarnissaanut attuumassutilerujussuuvoq. Kujataanut isaaffittut Narsarsuaq takornariagassaqqissunik toqqaannartumik takornarissanut neqerooruteqarnissamut periarfissaqarpoq. Akunnittarfik vandrerhjemmilu pitsaasoq pigineqareerput; kisiannili illuaqqani tupernilu unnuisarnissat kommunimut pilersaarutip matuma iluani annertusarneqarsinnaapput.

 

Siunissaq ungasinnerusoq isigalugu Motzfeldtip Tasianit erngup nukinganik pissamaat aamma tunngaviusinnaavoq suliffeqarfinnut nukimmik annertuumik pisariaqartitsisunut, soorlu Narsarsuarmi qarasaasiakkut attaveqaatinut il.il. Aammattaaq Narsarsuaq mittarfeqarnermigut umiarsualiveqarnermigullu Kujataani aatsitassarsiulerfissanut aammalu avataani uuliasiortunut aallaaviulluarsinnaavoq.

 

Kiisalu Narsarsuaq manissunik sanaartorfissaqqissunillu nunaminertaqarluarpoq, taamaalilluni siunissami inissiassanut, kiffartuussivinnut aamma suliffeqarfinnut inuussutissarsiuteqarfiusunut naammattunik inissaqarluarluni. 




Postboks 514 • 3920 Qaqortoq • Grønland • Telefon: +299 704 100 • www.kujalleq.glarealadm@kujalleq.gl